របៀបបង្កើតលុយដូចយុវវ័យ(how to make money as a teenager)

ភ្លេចមេរៀនអំពីស្ថានភាព (status-quo) និងបង្រៀនកូនៗ របស់អ្នកនូវអ្វីមួយដែលពិតជាផ្លាស់ប្តូរជីវិតហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគេ។

មិនមានភាពខ្វះខាតនៃចំនេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងពិភពលោកទេ។​ ហើយភាគច្រើនក្មេងត្រូវបានបង្រៀនអំពីលុយតាំងពីពួកគេនៅក្មេងម្លេះ។

ឪពុកម្ដាយភាគច្រើនមិនបានបង្រៀនអ្វីដល់កូនរបស់ពួកគេ។​ ពួកគេពឹងសាលារៀនមើលថែរកូនៗរបស់ពួកគេ ប្រហែលដោយសារពួកគេមិនដឹងច្រើនអំពីលុយ​ឬក៏ហេតុផលមួយចំនួនដែលពួកគេគិតថាវាមិនសមរម្យក្នុងការនិយាយជាមួយកូនៗរបស់ពួកគេអំពីប្រាក់។

ឪពុកម្ដាយទាំងនោះដែលបង្រៀនកូនរបស់ពួកគេអំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃលុយហើយនិងពត៌មានមិនបានការមួយចំនួន។​ ពេលនេះសូមលើកយកនុវមេរៀនទាំង៥ ដែលគ្រិសស្ទីន ប៊ឺក(Christine Burke)​ សសេរសំរាប់គេហទំព័រ ឡៃហេកឃឺ(Lifehacker) គិតថាវាគឺចាំបាច់សំរាប់ក្មេងយុវវ័យត្រូវចេះ។

•  មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគណនេយ្យ៖ ឧទាហរណ៏តុល្យភាពសៀវភៅមូលប្បទានប័ត្រនិងថវិកា
•  របៀបគណនាពត៌មានជំនួយ(How to calculate a tip)
• របៀបសរសេរមូលប្បទានប័ត្រ(How to write a check)
•  របៀបប្រើទូរអេធីអឹម(How to use an ATM)
•  របៀបបង់លុយអោយគេវិញ(How to pay people back)

ក្នុងចំណោមមេរៀនទាំងអស់នេះ មានតែមេរៀនមួយប៉ុណ្ណោះដែលទាក់ទងទៅនឹងប្រាក់ពិតប្រាកដនិងរបៀបដែលវាដំណើរការហើយអ្វីដែលនៅសល់ទាក់ទងនឹងរបៀបចំណាយលុយ។ ពួកវាគឺជាមេកានិចនៅជុំវិញលុយប៉ុន្តែមិនមែនមេរៀនអំពីលុយទេ។

1/​ មេរៀនអំពីលុយសំរាប់យុវវ័យ៖ របៀបអានរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ

មូលដ្ឋានគណនេយ្យគឺទាំងងាយហើយនិងល្អ ប៉ុន្តែវាមិនមានបញ្ហាទេប្រសិនបើអ្នកអាចថ្លឹងថ្លែងសៀវភៅបញ្ជីឬធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពសៀវភៅសន្សំប្រសិនបើអ្នកមិនដឹងពីរបៀបដែលលុយហូរចូលនិងចេញនៅក្នុងជីវិតរបស់អ្នក។

របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុច្រើនតែជារឿងបំភ័យមួយ ប៉ុន្តែសំរាប់ឪពុកអ្នកមាន(Rich Dad) យើងបានធ្វើវាឱ្យសាមញ្ញតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ទាំងនេះមានបួនការដ្រង់៖ ចំណូល ចំណាយ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងបំណុល។

គន្លឹះសំខាន់គឺដើម្បីបង្រៀនកូនៗរបស់អ្នកឱ្យបានដឹងច្បាស់ពីកាដ្រង់ទាំងបួននេះ។ និយាយដោយសាមញ្ញៗ ទ្រព្យសម្បត្តិគឺជាវត្ថុមួយដូចជាការវិនិយោគ អចលនទ្រព្យ ជំនួញ។ល។ 

អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកបង្កើតប្រាក់ចំណូល៖

បំណុលគឺជាវត្ថុមួយដូចជាវិស្សមកាល, ញ៉ាំអាហារក្រៅ, ឡានថ្មី។ល។ យកលុយចេញពីហោប៉ៅរបស់អ្នក៖

ប្រសិនបើកូនៗរបស់អ្នកយល់ថាពួកគេគួរតែមានទ្រព្យកាន់តែច្រើននាំមកនូវប្រាក់ចំណូលច្រើនជាងបំណុលកំពុងតែយកប្រាក់ចេញតាមរយៈការចំណាយ ពួកគេនឹងក្លាយជាឆ្នាំដ៏ស្រាលមុនពេលមនុស្សភាគច្រើនរួមទាំងមនុស្សពេញវ័យផងដែរ។ ដើម្បីរៀនឲ្យបានច្រើនពីមររៀននេះ សូមអានអត្ថបទរបស់ខ្ញុំ“ មូលនិធិសេចក្តីថ្លែងការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីក្លាយជាអ្នកមាន”។

2/ មេរៀនអំពីលុយសំរាប់យុវវ័យ៖ ភាពខុសគ្នារវាងទ្រព្យហើយនិងបំណុល

គន្លឹះក្នុងការស្វែងយល់ពីរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុគឺត្រូវយល់ពីភាពខុសគ្នារវាងទ្រព្យសម្បត្តិនិងបំណុល។ Rich Dad ក៏បានធ្វើឱ្យវាសាមញ្ញជាងអ្វីដែលមនុស្សភាគច្រើនធ្វើនៅក្នុងឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ។

និយាយឱ្យចំទៅទ្រព្យគឺជាអ្វីដែលដាក់ចូលហោប៉ៅរបស់អ្នក។ បំណល់គឺជាអ្វីដែលយកលុយចេញពីហោប៉ៅរបស់អ្នក។

នេះពិតជាបង្កើតការគិតផ្ទុយ។ ឧទាហរណ៍ខ្ញុំបាននិយាយជាច្រើនឆ្នាំមកហើយថា“ ផ្ទះរបស់អ្នកមិនមែនជាទ្រព្យសម្បត្តិទេ” មនុស្សស្រែកថ្ងូរនិងស្រែកថ្ងូរនៅពេលដែលខ្ញុំនិយាយបែបនេះប៉ុន្តែពួកគេមិនបានធ្វើនៅពេលទីផ្សារផ្ទះដួលរលំ។ មនុស្សភាគច្រើនបានឃើញថាផ្ទះរបស់ពួកគេជាបំណុលនៅចុងបញ្ចប់។ ហេតុអ្វី? ពួកគេបានចំណាយលើសហើយទីផ្សារបានធ្វើឱ្យពួកគេកើនឡើង។ ការពិតគឺថាទ្រព្យសម្បតិ្តលំនៅដ្ឋានរួមទាំងទ្រព្យសម្បត្តិគឺជាទ្រព្យមួយនៅពេលវាដាក់ប្រាក់នៅក្នុងហោប៉ៅរបស់អ្នក។

នេះក៏ជួយអ្នកឱ្យយល់ពីរឿងជាក់ស្តែងមួយចំនួនផងដែរ។ ដូចជាពត៌មានជំនួយការដកប្រាក់ពីម៉ាស៊ីនអេធីអឹមហើយការសរសេរមូលប្បទានប័ត្រតែងតែមានន័យថាចំណាយលុយលើការទទួលខុសត្រូវ។ តើប្រាក់នោះនឹងត្រូវជំនួសដោយរបៀបណា? ប្រសិនបើអ្នកជាក្មេងវ័យឆ្លាតផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុអ្នកនឹងដឹងវិធីល្អបំផុតក្នុងការទូទាត់បំណុលដែលមានប្រាក់ចំណូលអកម្មពីទ្រព្យសម្បត្តិ។

3/ មេរៀនអំពីលុយសំរាប់យុវវ័យ៖ របៀបបង្កើតលុយចេញពីខ្យល់ស្ដើង

 គួរឱ្យអស់សំណើចណាស់ ប៊ឺកសរសេរថាក្នុងការបង្រៀនកូនរបស់នាងពីរបៀបសរសេរមូលប្បទានប័ត្រ ពួកគេមានការភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលរកឃើញប្រាក់ដែលបាត់ពីគណនីរបស់ពួកគេ។ “ នៅពេលកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំរៀនសរសេរមូលប្បទានប័ត្រគាត់មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលដឹងថាលុយនោះបាត់ពីគណនីរបស់គាត់ហើយគាត់ត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ចំណាយរបស់គាត់ទៅក្នុងគណនីដែលបានចំណាយ” ។ វាស្ទើរតែដូចជាលុយបានបាត់ពីខ្យល់ស្តើង។

នៅអ្នកមានឪពុកយើងក៏ចង់ធ្វើល្បិចវេទមន្តដ៏អស្ចារ្យដូចគ្នាប៉ុន្តែផ្ទុយពីនេះគឺរកលុយដោយខ្យល់ស្តើង។

មនុស្សវ័យជំទង់គួរតែដឹងថាមានវិធីពីរយ៉ាងដើម្បីរកលុយនៅក្នុងពិភពលោកនេះគឺរកបានឬអកម្ម។

ប្រាក់ចំណូលដែលរកបានគឺជាអ្វីដែលនិយោជិករកបានដោយការផ្លាស់ប្តូរពេលវេលារបស់ពួកគេសម្រាប់ការបើកប្រាក់ខែ។ វាគឺជាប្រាក់ចំណូលដែលមានពន្ធខ្ពស់បំផុតមានសន្តិសុខតិចបំផុតហើយត្រូវបានកំណត់ (អ្នកអាចធ្វើការបានយូរហើយមានតែប៉ុន្មានម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ)។

ប្រាក់ចំណូលអកម្មគឺជាអ្វីដែលវិនិយោគិននិងសហគ្រិនធ្វើ។ តាមរយៈការស្វែងរកការវិនិយោគដែលមានលំហូរសាច់ប្រាក់ឬបង្កើតនិងលក់ផលិតផលពួកគេរកលុយបានទោះបីពួកគេកំពុងដេកក៏ដោយ។ វាដូចជាលុយដែលចេញពីខ្យល់ស្តើង។ ហើយពួកគេអាចប្រើលុយនោះដើម្បីរកលុយបានកាន់តែច្រើនដោយស្វែងរកការវិនិយោគបន្ថែមឬផ្តល់មូលនិធិដល់ផលិតផលថ្មីៗ។ វាត្រូវបានគេយកពន្ធតិចបំផុតមានសុវត្ថិភាពបំផុតព្រោះអ្នកចេះគ្រប់គ្រងហើយគ្មានមួក។

ឧទាហរណ៍ដ៏ល្អមួយនៃការរកលុយដោយខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធគឺកាព្រីយែលហ្គែនវីន។ នាងគឺជាមនុស្សម្នាក់ដែលដឹងពីរបៀបរកលុយតាមអ៊ិនធរណេតជាមួយអាជីវកម្មរបស់នាងគឺ GaBBY Bows ។ ខ្ញុំបានសរសេរអំពីរឿងរ៉ាវរបស់នាងនៅក្នុងប្រកាសរបស់ខ្ញុំថា“ Work Smarter, Not Harder” ។ ផលិតផល barrette របស់នាងលក់នៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកទាំងនៅក្នុងហាងនិងតាមអ៊ិនធរណេតរួមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងចែកចាយជាតិជាមួយក្រុមហ៊ុន Target ។ នាងមានអាយុ ១២ ឆ្នាំហើយវិធីផ្តល់យោបល់និងសរសេរមូលប្បទានប័ត្រនឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យនាងធ្វើអ្វីដែលនាងកំពុងធ្វើសព្វថ្ងៃនេះទេ។ នាងយល់ពីរបៀបដែលលុយពិតជាដំណើរការ ... និងរបៀបរកប្រាក់ចេញពីខ្យល់ស្តើង។

4/ មេរៀនអំពីលុយសំរាប់យុវវ័យ៖ របៀបដែលលុយរបស់អ្នកត្រូវបានគេលួច (ដោយស្របច្បាប់)

អ្នកអាចបង្រៀនក្មេងជំទង់ម្នាក់ពីរបៀបយកលុយចេញពីម៉ាស៊ីនអេធីអឹមឬអ្នកអាចបង្រៀនពួកគេពីរបៀបដែលលុយរបស់ពួកគេត្រូវបានលួចដោយរដ្ឋាភិបាលនិងធនាគារដោយស្របច្បាប់។

មានកម្លាំងលួចទ្រព្យសម្បត្តិចំនួនបួននៅពេលនិយាយអំពីប្រាក់: ពន្ធបំណុលអតិផរណានិងចូលនិវត្តន៍។

រដ្ឋាភិបាលប្រើពន្ធដើម្បីយកលុយរបស់អ្នកដោយស្របច្បាប់។ ធនាគារប្រើកាតឥណទានដើម្បីឱ្យអ្នកជំពាក់។ ធនាគារកណ្តាលប្រើអតិផរណាដើម្បីបន្ថយតម្លៃប្រាក់ដែលអ្នកមាន។ ហើយឧស្សាហកម្មធនាគារប្រើមូលនិធិទៅវិញទៅមកនិង ៤០១ (ខេ) ដើម្បីលួចពីអ្នកតាមរយៈថ្លៃសេវាក្រោមការសន្សំសម្រាប់ការចូលនិវត្តន៍។

ប្រសិនបើក្មេងជំទង់យល់ពីវិធីដែលលុយរបស់ពួកគេត្រូវបានលួចដោយស្របច្បាប់នោះពួកគេនឹងអាចកាន់កាប់បានកាន់តែច្រើននិងអាចគ្រប់គ្រងអនាគតហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគេ។

5/ មេរៀនអំពីលុយសំរាប់យុវវ័យ៖ របៀបស្វែងរកមនុស្សល្អ

ជាជាងបង្រៀនកូន ៗ របស់អ្នកពីរបៀបសងបំណុលមនុស្សវិញសម្រាប់បំណុលដូចជាការដើរលេងពេលយប់ឬភេសជ្ជៈច្រើន បង្រៀនពួកគេពីរបៀបស្វែងរកដៃគូដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ការវិនិយោគនិងអាជីវកម្ម។ បន្ទាប់មកពួកគេអាចសងពួកគេវិញតាមទម្រង់នៃប្រាក់ចំណេញនិងភាគលាភ។ ពួកគេទាំងអស់គ្នានឹងក្លាយជាអ្នកមានជាមួយគ្នាហើយបន្ទាប់មកគ្មាននរណាម្នាក់ចាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកដែលបានទិញនៅជុំចុងក្រោយទេ។

អ្វីដែលខ្ញុំចង់និយាយគឺគំនិតលុយអ្នកដទៃគឺអូអឹមខេ(Other People Money)។

មិនមានអ្វីដូចជាការប្រើកម្លាំង OPM ដើម្បីទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិដែលបង្កើតលំហូរសាច់ប្រាក់ខែចេញនិងចូល។ ការពិតគឺប្រសិនបើអ្នកមានគំនិតឬការវិនិយោគដ៏អស្ចារ្យការរកលុយងាយធ្វើ។ ការមិនមានលុយគ្រប់គ្រាន់មិនមែនជាលេសល្អទេ។